Fiat w Tychach: fabryka od Malucha po Stellantis

Fabryka samochodów w Tychach to jeden z najstarszych ciągle działających zakładów motoryzacyjnych w Polsce. Produkcja samochodów rozpoczęła się tu w 1975 roku, a od początku działalności zakładów FSM w Tychach i Bielsku-Białej wyprodukowano ponad 12,5 mln samochodów (12,5-milionowy zjechał z taśmy we wrześniu 2022 roku). Fabryka przeszła kilka faz: FSM (1975–1992), Fiat Auto Poland (1992–2015), FCA Poland (2015–2021) i Stellantis (od 2021). Zebraliśmy przegląd najważniejszych dat, modeli i obecnego stanu zakładu.

FSM: Fabryka Samochodów Małolitrażowych (1971–1992)

Kontrakt licencyjny PRL-Fiat na produkcję modelu Fiat 126p („Malucha”) podpisano w 1971 roku. Produkcja ruszyła w 1973 w Bielsku-Białej, a nowy zakład tyski (FSM Tychy) otwarto 18 września 1975 roku, od tego momentu Tychy stały się głównym ośrodkiem produkcji Malucha. „Maluch” stał się ikoną polskiej motoryzacji lat 70., 80. i 90.: niewielki, oszczędny samochód, dostępny w cenie odpowiadającej rocznej pensji wykwalifikowanego pracownika.

Produkcja Fiata 126p trwała do 2000 roku, a łącznie w Tychach i Bielsku-Białej wyprodukowano ponad 3,3 mln sztuk. Maluch był eksportowany do wielu krajów Europy, ale głównie sprzedawany w Polsce. Wpływ tego modelu na życie codzienne Polaków trudno przecenić: to przez wiele lat było pierwsze auto rodzin, środek transportu na działkę, „samochód młodych”.

Modernizacja lat 80.: Polski Fiat

W latach 80. powstał prototyp FSM Beskid 106, zbudowany w BOSMAL w Bielsku-Białej, który nie wszedł do seryjnej produkcji. Plany rozbudowy fabryki były ambitne, ale ograniczone przez sytuację gospodarczą państwa.

Fiat Auto Poland i FCA Poland (1992–2021)

W 1992 roku: po transformacji ustrojowej i prywatyzacji, fabryka przeszła pod pełną kontrolę Fiata, jako Fiat Auto Poland. Modernizacja zakładu i wprowadzenie nowych modeli było jedną z największych inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 90.

Modele produkowane w Tychach (1992–2021)

• Fiat Cinquecento (1991–1998): następca Malucha, mniejszy segment A. Produkowany wyłącznie w Tychach na świat.
• Fiat Seicento (1997–2005, niektóre źródła wskazują dłuższą produkcję pod nazwą Seicento/600), kolejna generacja A-segment, też produkowana w Tychach.
• Fiat Panda druga generacja (2003–2012), przez wiele lat głównej produkcji tyskiej fabryki, eksportowana do całej Europy.
• Fiat 500 druga generacja (2007–2024 w Tychach), kultowy model w retro-stylu, jeden z najlepiej sprzedających się małych aut Europy. W 2024 roku produkcja klasycznego Fiata 500 z silnikiem spalinowym została zakończona, a w Tychach zastąpiona przez nowe modele B-SUV. Nowy Fiat 500 hybrid produkowany jest obecnie w fabryce Mirafiori we Włoszech, nie w Tychach.
• Lancia Ypsilon trzecia generacja (2011–2024), bliska bliźniaczka Fiata 500, też kończąca produkcję w Tychach około 2024 roku. Nowa Lancia Ypsilon (premiera 2024) produkowana jest w Saragossie (Hiszpania).
• Abarth 500 / 595 / 695: usportowione wersje Fiata 500, produkowane w Tychach do 2024.
• Ford Ka druga generacja (2008-2016), produkowany w Tychach we współpracy z Fordem na bazie platformy Fiata 500.

Stellantis Tychy (od 2021)

16 stycznia 2021 roku ogłoszono finalizację fuzji koncernów PSA (Peugeot, Citroën, DS, Opel, Vauxhall) i FCA (Fiat, Chrysler, Jeep, Alfa Romeo, Lancia, Maserati, Abarth). Powstał czwarty co do wielkości producent samochodów na świecie, Stellantis, z siedzibą w Amsterdamie. Tyska fabryka stała się częścią nowej grupy i otrzymała oficjalną nazwę „Stellantis Tychy”.

Modernizacja 2023–2024 i nowe modele

W latach 2023–2024 fabryka przeszła znaczną modernizację, by produkować trzy nowe modele B-SUV oparte na wspólnej platformie CMP/STLA Small:

• Jeep Avenger (od 2023): pierwszy mały SUV marki Jeep produkowany w Tychach. Dostępny w wersjach hybrydowych i pełni elektrycznych (BEV).
• Fiat 600 (od 2023): następca Fiata 500X, większy crossover w segmencie B-SUV. Dostępny jako hybrid i BEV.
• Alfa Romeo Junior (od 2024): najmniejszy SUV Alfa Romeo, pierwotnie nazwany „Milano”, po proteście włoskiego rządu zmieniony na „Junior”. Dostępny w wersjach hybrydowych i BEV.

Trudności 2025–2026

Na początku 2026 roku Stellantis Tychy wszedł w trudniejszy okres. Z powodu spadku popytu na rynku europejskim koncern ogłosił w styczniu 2026 roku likwidację trzeciej zmiany w fabryce. Od 1 marca 2026 roku zakład pracuje bez niej, a według związków zawodowych dotyczy to około 740 osób: 140 zatrudnionych na czas nieokreślony, 300 na czas określony i 300 pracowników agencyjnych. Rzeczniczka koncernu mówiła o ponad 700 osobach. Fabryka przeszła z trzyzmianowego na dwuzmianowy system pracy.

Koncern zapowiedział pomoc w powrocie do pracy dla odchodzących, m.in. we współpracy z powiatowymi urzędami pracy i agencjami zatrudnienia. Pracownicy mogli też liczyć na informacje o ofertach pracy, przekwalifikowaniu i formach wsparcia.

Lokalizacja i znaczenie dla miasta

Fabryka Stellantis Tychy znajduje się przy ul. Turyńskiej 100, w południowo-wschodniej części miasta. Zajmuje teren o powierzchni kilkuset hektarów, to jeden z największych pojedynczych zakładów przemysłowych na Górnym Śląsku.

Dla Tychów fabryka ma znaczenie nie tylko ekonomiczne (zatrudnienie, podatki lokalne), ale też symboliczne, miasto przez dekady było „miastem Fiata”, podobnie jak Bielsko-Biała czy Gliwice są kojarzone z motoryzacją (Opel).

Co dalej z fabryką?

Plany Stellantisa wobec tyskiej fabryki w perspektywie 2026–2030 nie są publicznie szczegółowo komunikowane. Obecnie w Tychach powstają Alfa Romeo Junior, Jeep Avenger i Fiat 600. W dłuższej perspektywie, kierunek prawdopodobnie pójdzie w stronę pełnej elektryfikacji, ale dokładne plany zależą od rynku.

Dla mieszkańców Tychów i pracowników branży automotive sygnały są więc mieszane: krótkoterminowo trudniej, długoterminowo fabryka pozostaje filarem lokalnej gospodarki, ale w skali mniejszej niż w szczytowych latach trzyzmianowych.

Muzeum motoryzacji

Dla osób zainteresowanych historią tyskiej motoryzacji, w mieście działa Muzeum Miejskie w Tychach, które posiada w zbiorach modele wytwarzane przez FSM i Fiat Auto Poland, w tym oryginalnego Fiata 126p z pierwszych serii. Część eksponatów można też zobaczyć podczas dni otwartych fabryki (organizowanych okazjonalnie, sprawdzaj komunikaty Stellantis Tychy). Więcej o atrakcjach miasta, w naszym przeglądzie atrakcji Tychów.

Najważniejsze daty: w skrócie

Tematy powiązane

• Atrakcje w Tychach: co zwiedzić w mieście
• Restauracje w Tychach: gdzie zjeść w pobliżu fabryki
• Kawiarnie w Tychach: kawa w drodze do pracy

Tekst aktualizujemy okresowo. Sytuacja w fabryce zmienia się dynamicznie, szczególnie w okresie restrukturyzacji. Jeśli któraś z opisanych informacji wymaga aktualizacji, daj nam znać.